ΚΩΣΤΗΣ ΓΑΙΤΑΝΟΣ

Πιανίστας, Μουσικολόγος και Παιδαγωγός

​

Ο Κωστής Γαϊτάνος (1934–2025) υπήρξε μία από τις σημαντικές μουσικές προσωπικότητες της Αθήνας στο δεύτερο μισό του 20ού αιώνα. Πιανίστας, μουσικολόγος και παιδαγωγός με διεθνή διαδρομή, συνδύασε τη σκηνική εμπειρία με σπάνια πνευματική καλλιέργεια και βαθιά αφοσίωση στη μουσική παιδεία.

​

Σπούδασε στο Ελληνικό Ωδείο με τον Alex Thurneissen και συνέχισε τις σπουδές του στη Γερμανία, την Αυστρία και την Πορτογαλία (με υποτροφία του Ιδρύματος Gulbenkian), κοντά σε διακεκριμένους δασκάλους όπως οι Erik von Tenberg, Karl Engel, Maurice Eisenberg και Sandor Wegh.

 

Έδωσε ρεσιτάλ σε πολλά μέρη του κόσμου και εμφανίστηκε ως σολίστ με συμφωνικές ορχήστρες στην Ευρώπη, την Αφρική και την Ασία — από τον Λίβανο και το Ισραήλ έως τις Ινδίες, τη Σιγκαπούρη, την Ταϊλάνδη, το Μπαγκλαντές και την Ιαπωνία. Στο πλαίσιο αυτών των εμφανίσεων πραγματοποίησε πρώτες εκτελέσεις έργων Ελλήνων συνθετών και ερμήνευσε, μεταξύ άλλων, το 2ο Κοντσέρτο για πιάνο του Dmitri Shostakovich και το 1ο Κοντσέρτο για πιάνο του Sergei Prokofiev.

 

Από το 1987 έως το 1990 διετέλεσε Αντιπρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου της Εθνικής Λυρικής Σκηνής, ενώ παράλληλα υπηρέτησε για δύο χρόνια ως Διευθύνων Σύμβουλος.

​

Καλλιτέχνης με μεγάλη μουσικολογική και ιστορική κατάρτιση, παρουσίασε πολυάριθμες μελέτες σε διαλέξεις, ραδιοφωνικές εκπομπές και σεμινάρια, με θεματολογία που εκτείνεται από την Αρχαία Ελληνική μουσική και την εξέλιξη του πιάνου από τον 16ο αιώνα έως σήμερα, μέχρι τα 27 Κοντσέρτα για πιάνο του Mozart, τις 9 Συμφωνίες και τις 32 Σονάτες του Beethoven, τα Lieder των Schubert, Schumann και Brahms, τις Études των Chopin και Liszt, καθώς και την ιστορία της όπερας στην κλασική και ρομαντική περίοδο. Παρουσίασε επίσης, σε σειρά διαλέξεων, το «Ελληνικό μουσικό φαινόμενο», μια έρευνα της ελληνικής μουσικής από την αρχαιότητα έως τις μέρες μας.

​

Το συγγραφικό του έργο περιλαμβάνει τα βιβλία «Η Αυτού Μεγαλειότης το Πιάνο» (2004, Εκδόσεις Τυποθήτω), «Οι Εννέα Συμφωνίες» του Beethoven (2006, Εκδόσεις Φίλιππος Νάκας), το εγχειρίδιο «Musica Enchiriadis» (2007), τη δίτομη «Ιστορία της Ελληνικής Μουσικής (Από την Αρχαιότητα έως Σήμερα)» (2011) και το «Όπως τους Γνώρισα και τους Έζησα» (2013, Εκδόσεις Στρατής).

 

Υπήρξε μέλος κρατικών επιτροπών και διεθνών διαγωνισμών πιάνου και τιμήθηκε με βραβεία και επαίνους στον ελληνικό και διεθνή χώρο· τον Δεκέμβριο του 2007 η Ακαδημία Αθηνών του απένειμε το Βραβείο Μουσικής για την επί πολλά έτη γόνιμη προσφορά του στον ελληνικό μουσικό χώρο.

​

Τον Σεπτέμβριο του 1999 ίδρυσε, μαζί με την πιανίστα και καθηγήτρια Μπέττυ Μπαρζούκα, στην Αθήνα το Πολιτιστικό και Καλλιτεχνικό Κέντρο – Ωδείο «Μουσικοί Ορίζοντες», αναγνωρισμένο από το Υπουργείο Πολιτισμού.

 

Ο Κωστής Γαϊτάνος υπήρξε διαρκής πηγή έμπνευσης για τις νεότερες γενιές, τις οποίες στήριξε με γενναιοδωρία και πίστη στη δύναμη της παιδείας.

​

Βασική επιδίωξη της musicArte είναι οι Διαγωνισμοί που φέρουν εφεξής το όνομά του να κρατούν ζωντανή την παρουσία του στη μουσική ζωή και να τιμούν διαρκώς την καλλιτεχνική και παιδαγωγική του παρακαταθήκη.